Digitalizirana građa

 

PUT: Pazin – Ujčić Tugomil

Cilj zajedničkog projekta Gradske knjižnice Pazin i Državnog arhiva u Pazinu je digitalizacija i zaštita, a time i trajno očuvanje odabranih djela Tugomila Ujčića te osiguravanje lakšeg i bržeg pristupa toj tiskanoj kulturnoj baštini.

Građa je digitalizirana u suradnji s vlasnicima autorskih prava na djela Tugomila Ujčića: Državnim arhivom u Pazinu. Tugomil Ujčić poklonio je Državnom arhivu u Pazinu svoju knjižnicu od 3600 svezaka. Poklonjeni fond se uklapa u fond knjižnice Arhiva jer je veliki broj knjiga povijesne tematike. Posebnost fonda čini zbirka starih knjiga, koja obuhvaća knjige koje su izišle između 1455. i 1835. godine. Tugomil Ujčić je Arhivu poklonio 184 takve knjige. Zahvaljujući tome, zbirka starih knjiga u knjižnici Arhiva broji ukupno 809 svezaka. Gledajući ukupni fond poklonjenih knjiga, većina njih izišla je u drugoj polovini 19. stoljeća, pa sve do 40-ih godina 20. stoljeća. Fond obuhvaća povijesna djela, geografska i književna djela, rječnike te prijevode antičkih autora. U Ujčićevoj ostavštini nalazi se i nekolicina časopisa, a većina potječe iz razdoblja talijanske uprave (1918.-1943), a manji dio iz druge polovine 19. stoljeća.

Projekt se provodi uz financijsku potporu Ministarstva kulture i medija.

 

Tugomil Ujčić, pjesnik, prozaik, dramatičar i publicist, rođen je 1906. u Pazinu, a umro je 1995. godine na Sušaku. Nakon školovanja vraća se u Istru, točnije u rodni Pazin, 1966. godine nastaje njegov plodan književni rad. Pisanjem se počeo baviti vrlo rano, a najznačajniji radovi nastali su mu od 1953. godine nadalje.

„Pučku školu i dva razreda stare pazinske gimnazije pohađao u rodnom gradu, a nakon I.svj. rata i tal. okupacije Istre prešao je u Karlovac u Istarski internat za učenike izbjeglice, te 1925. maturirao u karlovačkoj Klasičnoj gimnaziji. Za posjeta roditeljima u Pazinu dobiva poziv za služenje u tal. vojsci, pa bježi u Jugoslaviju. Jezik i književnost studirao je u Beogradu i diplomirao 1929. Bio je gimnazijski profesor u Smederevu, Senti, Rumi, Gospiću (Učiteljska škola), Kruševcu, Kragujevcu (1941–45; Druga muška gimnazija) i Gornjem Milanovcu. God. 1946–62. predavao je u pazinskoj gimnaziji, a zatim do umirovljenja 1964. na Pedagoškoj akademiji u Puli. Gotovo cjelokupna tematika njegova opusa povezana je s Istrom. Poeziju je pisao na čakavici, hrvatskome knjiž. jeziku, srpskom i nekoliko pjesama na talijanskom. Objavio je knjige pjesama, brošure i poeme: Istarska legenda (1954), Pad pazinskeh briegah (1954), Pijem za tvoje novo rođenje drevni Motovune (1969), Iz mraka u svjetlo (1978), Kameni cvijet Istre (1979), Dubravica raspjevana (1982), Pod lumbrelon marožanja i škierca (1982), Šumi Pazinčica pod Kaštelom (1983) i dr. Pisao je i prigodničarski: Srećan ti praznik, pazinski kombinate, Nad humkama streljanih Kragujevčana (pjesme i dramski tekst, 1988) i dr. Napisao je dramske tekstove: Tri riječka junaštva, povijesne slike Rijeke iz Napoleonskih ratova (1957), Pod usijanom krunom, dramska vizija u tri slike (1957), Brionska balada, tragedija u tri čina (1958), Vatroslav Lisinski, životna drama skladatelja prve hrv. opere (1964), Žrtvena trodnevica (1971), Smrt kastavskog kapetana, drama u pet činova (1978). Autor je popularnih kulturnopov. tekstova: Sadržaj(i) opera (1938), Grad gradile vile, prikaz povijesti Motovuna (1969), Hod pokoljenja nad ponorom Pazinčice, o Pazinu u XIX. i XX. st. (1969) te brošuru Castrum Pisinum 983. (1983). U suradnji s bratom Vitomirom objavio je i pov. preglede: Pazin (1953) i Rijeka (1954), zatim raspravu Hrvatskosrpski književni jezik i pravopis (1953) i polemičku brošuru Me ne infischio dei calunniatori (1963), koja se odnosi na monografiju V. Ujčića Pula od najstarijih vremena do danas s okolicom. Bio je čest sudionik Pazinskoga memorijala s temama iz povijesti školstva i kulture. Neke su mu pjesme uglazbljene.“ (Izvor: Istrapedia.hr)

Digitalizacijom odabranih Ujčićevih djela valorizira se kulturna baština te novija povijest Pazina i Pazinštine.


 

Castrum Pisinum 983.

Pazinski pjesnik, dramatičar i publicist, Tugomil Ujčić napisao je povodom tisućgodišnjice prvog pisanog spomena grada Pazina brošuru Castrum Pisinum 983. u kojoj opisuje niz povijesnih, kulturnih, geografskih, lingvističkih i drugih zanimljivosti vezanih uz Pazin i Pazinštinu.

Prvi spomen grada Pazina pronađen je u dokumentu iz 983. godine u kojem njemačko-rimski car Oton II. daruje porečkoj biskupiji pazinski Kaštel i druge velike posjede na Pazinštini. Ujčić spominje bogatu prošlost i ostavštinu Rimljana koji su upravljali područjem Istre punih šest stoljeća. U srednjem vijeku Pazin postaje središte Istarske grofovije gdje su se do sredine 18. stoljeća na vlasti izmjenjivali porečki biskupi, gorički grofovi i Habsburgovci. Pazinskim Kaštelom do 1945. godine vlada obitelj Montecuccoli iz Modene, a oslobođenjem Istre, postaje javno dobro u kojem djeluju Etnografski muzej Istre, Muzej Grada Pazina i Državni arhiv u Pazinu.

Autor dio teksta posvećuje i imenima koja je Pazin nosio kroz povijest pa tako navodi da je za vrijeme Austrije bio poznat kao Mitterburg, Pisino i Pazin. Također navodi kako je teritorij koji je kroz povijest pripadao Pazinu obuhvaćao dijelove od Dragonje i gornjeg toka Mirne do Raše, Barbana i Svetvičenta pa sve od Učke do Lovreča.

Nadalje, Ujčić piše kako se uz Pazin i Kaštel dovode u vezu jedno znamenito povijesno djelo: Razvod istrijanski ili Istarski razvod koji je pisan na tri jezika te dva književna djela: roman Krvavi dani Vladimira Nazora i roman francuskoga pisca Julesa Vernea Mathias Sandorf.  Ujčić također naglašava kako se Pazin kao vrlo mali grad posebno isticao s tri gimnazije na tri nastavna jezika: njemačkom, talijanskom i hrvatskom, a koje su djelovale tijekom 19. i 20. stoljeća.

Zaključno, treba spomenuti kako Ujčićeva posveta sadrži puno više od nekolicine gore navedenih činjenica i zanimljivosti. Iako iznimno sažeto, autor uspijeva iskazati sve posebnosti grada koji stoji u središtu povijesti, kulture i tradicije istarskog poluotoka.

Castrum Pisinum 983

On the occasion of the 1000th anniversary of the first written mention of Pazin Tugomil UJčić, a poet, playwright and publicist, wrote a brochure titled Castrum Pisinum 983 in which he describes numerous historical, cultural, geographical, linguistic and other curiosities related to Pazin and its surroundings.

Pazin was first mentioned in a document dated in 983 by which the German-Roman emperor Oton II donated the Castle of Pazin and other large properties surrounding it to the Diocese of Poreč. Ujčić mentions the rich historical legacy of the Romans which ruled over Istria during six centuries. During the Middle Ages, Pazin became the center of the Istrian County which was governed by the bishops of Poreč, counts of Gorizia and the Habsburgs until the middle of the 18th century. The Montecuccoli family governed over the Pazin Castle until 1945 which, after the liberation of Istria, became a public good while today it is a home to the Ethnographic museum of Istria, Pazin City Museum and the State Archives in Pazin.

The author dedicated a part of the text to the names which Pazin carried throughout history stating that, during the Austrian reign, it was named Mitterburg, Pisino and Pazin. He also states that the territory which belonged to Pazin during history included parts of the river Dragonja and the upper flow of the river Mirna to Raša, Barban and Svetvinčenat and all the way to Učka and Lovreč.

Furthermore, Ujčić stated that one notable historical work and two literal works are related to Pazin and its’ Castle: the Istrian Book of Boundaries (Istarski razvod) written in three languages, the novel Bloody Days (Krvavi dani) by Vladimir Nazor and the novel Mathias Sandorf by the French writer Jules Verne. Ujčić also emphasises that Pazin as a small city stood out with three gymnasiums which worked during the 19th and 20th century with three teaching languages: German, Italian and Croatian.

In conclusion, it is important to mention that Ujčić’s dedication contains so much more than the facts and curiosities mentioned in the previous text. Although extremely concise, the author managed to express the particularities of the city in the middle of the history, culture and tradition of the Istrian peninsula.

Castrum Pisinum 983

Il poeta, drammaturgo e pubblicista pisinese Tugomil Ujčić ha scritto un opuscolo in Castrum Pisinum 983 per celebrare i mille anni intercorsi dalla prima volta che Pisino è stata nominata. Qui descrive molte particolarità storiche, culturali, geografiche, linguistiche ed altre.

Il nome di Pisino per la prima volta è stato menzionato in un documento del 983 dove l’imperatore romano-tedesco Ottone II regala al vescovato pisinese il Castello di Pisino ed altre tenute nella zona. Ujčić nomina la ricca storia e l’eredità lasciataci dai romani che amministravano l’Istria per ben sei secoli. Nel medio evo Pisino diventa parte della Contea di Pisino dove fino alla metà del diciottesimo secolo si sono susseguiti i vescovi parentini, i conti di Gorizia e gli Asburgo. Il Castello di Pisino fino al 1945 era governato dalla famiglia Montecuccoli di Modena, e con la liberazione dell’Istria, diventa bene comune dove operano il Museo etnografico dell’Istria, l’Archivio storico e in seguito anche il Museo della Città di Pisino.

L’autore dedica parte del testo pure ai nomi che Pisino ha assunto attraverso la storia, cosi’ che durante l’Austria era nota come Mitterburg, ed in seguito come Pisino e Pazin. Evidenzia pure il fatto che il territorio che apparteneva a Pisino andava dal fiume Dragogna e dal corso superiore del Quieto fino ad Arsia, Barbana e Sanvincenti, fino al Monte Maggiore e San Lorenzo.

Pisino e il suo Castello vengono nominati nella Deambulazione istriana scritta in tre lingue, come pure nel romanzo Krvavi dani (Le giornate di sangue) di Vladimir Nazor e nel romanzo dello scrittore francese Jules Verne Mathias Sandorf.  Ujčić racconta che Pisino durante il diciannovesimo e ventesimo secolo era una piccola città con tre ginnasi dove si svolgevano le lezioni in tedesco, croato ed italiano.

Per concludere, questo lavoro di Ujčić contiene molto di più di quanto sopra detto. Anche se si tratta di un lavoro breve, l’autore riesce a specificare tutte le particolarità della città che sta cuore della storia, cultura e tradizione della penisola.


 

 

Pazin, Beram, Boljun, Cerovlje, Draguć, Gračišće, Grdoselo, Lindar, Lupoglav, Motovun, Paz, Pićan, Stari Pazin, Sv. Petar u Šumi, Tinjan, Trviž, Žminj

Uz brojna prozna i lirska djela, Tugomil Ujčić pisao je, između ostaloga, i povijesne preglede kojima se svakako može pridodati i ovaj naslov objavljen 1953. godine napisan u suradnji s bratom Vitomirom Ujčićem. Djelo daje povijesni, geografski i demografski pregled Pazina i Pazinštine ističući posebnosti grada, sela i naselja. Glavnina djela posvećena je Pazinu pa se tako opisuje Pazinski potok, Kaštel, crkve i škole, istaknuti pojedinci i ustanove, kao i političke i društvene prilike u 19. i 20. stoljeću na području grada. Autori nadalje spominju i opisuju 68 različitih sela i naselja od Barata do Žminja na području tadašnje Pazinske ili Istarske grofovije, koja je obuhvaćala planinske i unutrašnje dijelove Istre, od Dragonje i gornjeg toka Mirne do Raše, Barbana i Svetvinčenta, zatim od Učke do Sv. Lovreča. Povijesni pregled grada i sela Pazinštine izdan je u čast desetgodišnjice oslobođenja Istre od talijanskog okupatora i otkrivanja spomen-grobnice Vladimira Gortana 13. i 14. lipnja 1953. godine u Pazinu i Bermu.

Pazin, Beram, Boljun, Cerovlje, Draguć, Gračišće, Grdoselo, Lindar, Lupoglav, Motovun, Paz, Pićan, Stari Pazin, Sv. Petar u Šumi, Tinjan, Trviž, Žminj

Together with numerous prose and lyrical works Tugomil Ujčić also wrote historical reviews to which one can also add the title above, published in 1953 and written with the authors’ brother, Vitomir Ujčić. The work gives an historical, geographic and demographic overview of Pazin and its surroundings emphasizing the peculiarities of the city, villages and settlements. The majority of the work is dedicated to Pazin and the authors describe the Pazin Stream, the Castle, churches and schools, prominent individuals and institutions as well as political and social occasions in the 19th and 20th century. Further more, the authors also mention and describe 68 villages and settlements from Barat to Žminj, within the area of the former Pazin or Istria County  which included mountain and inner parts of Istria, from the river Dragonja and the upper flow of the river Mirna to Raša, Barban and Svetvinčenat and all the way to Učka and Lovreč. The historical overview of the city and the villages surrounding it was published honoring the 10th anniversary of the liberation of Istria of the Italian occupier and the unveiling of the memorial tomb of Vladimir Gortan on July 13th and 14th 1953 in Pazin and Beram.

Pisino, Vermo, Bogliuno, Cerreto, Draguccio, Gallignana, Grdoselo, Lindaro, Lupogliana, Montona, Passo, Pedena, Pisino Vecchio, San Pietro in Selve, Antignana, Tervisio, Gimino

Oltre alle molte opere in prosa e versi, Tugomil Ujčić scriveva anche delle rassegne storiche alle quali si può aggiungere questo titolo pubblicato nel 1953 e scritto in collaborazione con il fratello Vitomir Ujčić. L’opera offre una rassegna storica, geografica e demografica di Pisino e del pisinese evidenziando le peculiarità della città, del paese e villaggio. La parte principale dell’opera è dedicata a Pisino, lì viene descritto il fiume di Pisino, il Castello, le chiese e scuole, gli individui ed enti distinti, come pure la situazione politica e sociale nel diciannovesimo e ventesimo secolo in Istria. Gli autori nominano e descrivono 68 villaggi differenti: da Barato a Gimino nell’ambito della Contea istriana o Contea di Pisino che a quei tempi comprendeva la zona montuosa e dell’entroterra dell’Istria, dal fiume Dragogna e dal corso superiore del fiume Quieto ad Arsia, Barbana e Sanvincenti, fino al Monte Maggiore e a San Lorenzo. La rassegna storica di Pisino e dintorni è stata pubblicata in ricorrenza dei dieci anni della liberazione dell’Istria dall’occupazione italiana e dall’inaugurazione della tomba-memoriale di Vladimir Gortan il 13 e 14 giugno 1953 a Pisino e Vermo.


 

Po pazinskeh briegah

Tugomil Ujčić napisao je uz brojna prozna i dramska djela i 11 knjiga poezije pa tako zbirka “Po pazinskeh briegah: pjesme u čakavštini grada Pazina” iz 1954. godine predstavlja početak i vrhunac njegova pjesničkog stvaralaštva i posvećena je Pazinu. Sastoji se od 19 pjesama koje uz rodni grad, Pazinsku jamu i poznate pazinske obitelji tematiziraju težak život istarskog čovjeka koji je uspio prevladati sve teškoće usprkos brojnim vanjskim utjecajima. Svakako treba naglasiti da je zbirka napisana na pazinskoj čakavštini i da je autor u svakoj pjesmi označio akcentuaciju očuvavši lokalni dijalekt. Jezik je živ, promjenjiv i podložan utjecajima pa je Ujčić svojom poezijom uspio očuvati pazinski govor u drugoj polovici 20. stoljeća koja time postaje trajno svjedočanstvo povijesti Istre i nezamjenjivi dio identiteta najvećeg hrvatskog poluotoka.

Po pazinskeh briegah (Along the hills of Pazin)

Tugomil Ujčić wrote numerous prose and dramas together with 11 books. The collection titled Along the hills of Pazin (Po pazinskih bregah, direct translation) from 1954 represents the beginning and apex of his poetic creation dedicated to Pazin. The collection consists of 19 poems which thematizing Ujčić’s birthplace, the Pazin Gorge and famous families of Pazin together with the burdrensome life of the Istrian man who managed to overcome difficulties despite numerous external impacts. It is important to emphasise that the collection was written using the dialect of Pazin and that the author accentuated every poem using local dialect. Language is dynamic, variable and prone to influence so Ujčić with his poetry managed to preserve the dialect spoken in Pazin in the second half of the 20th century and by doing so, it became a permanent testimony of the Istrian history and an irreplaceable part of the identity of largest Croatian peninsula.

Po pazinskeh briegah (Sui colli pisinesi)

Tugomil Ujčić accanto ai lavori in prosa e ai drammi ha scritto anche 11 raccolte di poesia. La raccolta “Po pazinskeh briegah: pjesme u čakavštini grada Pazina” del 1954 rappresenta l’inizio e il punto massimo del suo operato poetico ed è dedicata a Pisino. Comprende 19 poesie che accanto alla città natale, alla Foiba di Pisino e alle note famiglie pisine si tematizzano la difficile vita dell’uomo istriano che è riuscito a superare tutti gli ostacoli nonostante i fattori esterni. Il libro è scritto in pisinese, e l’autore in ogni poesia ha utilizzato gli accenti conservando in tal modo il dialetto locale. Il dialetto è vivo, cambia, ed è sottoposto a vari influssi, Ujčić è riuscito a conservare la parlata di Pisino della seconda metà del XX secolo, che in tal modo diventa una memoria che dura nel tempo dell’Istria e parte insostituibile dell’identità della più grande penisola croata.

©Gradska knjižnica Pazin

Ova stranica koristi kolačiće za pružanje boljeg korisničkog iskustva i funkcionalnosti.